مریم رجوی در موضع رئیس‌جمهور برگزیده مقاومت، یک چالش سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ایدئولوژیک در برابر آخوندهای حاکم است. تحت رهبری او، زنان مواضع کلیدی در صفوف مقاومت را برعهده گرفته‌اند و اکنون بیش از نیمی از اعضای شورای ملی مقاومت ایران را تشکیل می‌دهند.
خانم رجوی در صدها کنفرانس بین‌المللی سخنرانی کرده، در جلسات استماع کنگره آمریکا و کنفرانس‌های بزرگ در پارلمان‌های اروپایی سخن گفته و با شمار زیادی از شخصیت‌های سیاسی، از جمله قانون‌گذاران، دیپلمات‌ها، رؤسای کشورها و مدافعان حقوق‌بشر از آمریکا، اروپا و خاورمیانه دیدار داشته است. او جنبشی جهانی را در حمایت از مقاومت ایران هدایت می‌کند که از مقام‌های سیاسی و نظامی و بیش از ۴هزار پارلمانتر از آمریکا و کانادا تا اروپا و استرالیا را دربر می‌گیرد.
زندگی و پیشینه
مریم رجوی در ۱۳ آذر ۱۳۳۲ در خانواده‌ای متوسط در تهران به دنیا آمد. خانواده او بهای سنگینی در مبارزه با دو دیکتاتوری شاه و شیخ پرداخت: برادرش محمود از اعضای قدیمی سازمان مجاهدین و زندانی سیاسی دوران شاه بود؛ خواهر بزرگ‌ترش نرگس در سال ۱۳۵۴ به‌دست مأموران ساواک کشته شد؛ و خواهر دیگرش معصومه، دانشجوی مهندسی صنایع، در سال ۱۳۶۱ به‌دست رژیم ملایان دستگیر شد و در حالی که باردار بود، پس از شکنجه‌های فراوان اعدام شد. همسر معصومه، مسعود ایزدخواه، نیز اعدام شد. مریم رجوی به‌عنوان دانشجوی ممتاز در رشته مهندسی متالورژی از دانشگاه صنعتی شریف فارغ‌التحصیل شد.
او از دوران دانشجویی در دهه ۵۰ خورشیدی به مجاهدین پیوست و در سال‌های ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۷ از مسئولان جنبش دانشجویی وابسته به مجاهدین علیه رژیم شاه بود. پس از انقلاب، در سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ از مسئولان بخش اجتماعی سازمان مجاهدین خلق ایران و از سازمان‌دهندگان اعتراضات اجتماعی علیه سرکوب، اختناق و زن‌ستیزی بود. او نقش مهمی در جذب دانشجویان و دانش‌آموزان به جنبش آزادی‌خواهی مردم ایران ایفا کرد. او در انتخابات مجلس شورای ملی در سال ۱۳۵۸ نامزد شد و با وجود تقلب‌های گسترده رژیم آخوندی که مانع ورود اعضای مجاهدین به مجلس شد، بیش از ۲۵۰هزار رأی به دست آورد. مریم رجوی همچنین در سازمان‌دهی دو تظاهرات مسالمت‌آمیز بزرگ در تهران در ۱۵ اردیبهشت و ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ علیه دیکتاتوری جدید نقش تعیین‌کننده داشت.
رهبری مجاهدین و عصر جدید مبارزات زنان
مریم رجوی نخستین زنی بود که در تاریخ مدرن ایران رهبری یک سازمان برجسته سیاسی را برعهده گرفت؛ ابتدا به‌عنوان همردیف مسئول اول سازمان مجاهدین و سپس به‌عنوان مسئول اول آن. در این دوران، با به‌عهده گرفتن مواضع هدایت‌کننده از سوی نسلی از زنان، سازمان مجاهدین تحولی تاریخی را تجربه کرد و طی سه دهه، زنان ذی‌صلاح دیگری نیز به‌عنوان مسئول اول سازمان انتخاب شدند. او در این باره گفته است: «شکستن طلسم نابرابری، بدون یک جهش، ممکن نیست و باید مواضع مسئول رهبری‌کننده را بدون هیچ نگرانی به ذی‌صلاح‌ترین زنان سپرد.»
در برابر بنیادگرایی
مریم رجوی در سخنرانی‌های متعدد از اسلام بردبار و دموکراتیک در برابر تفسیر ارتجاعی و بنیادگرایانه از اسلام دفاع کرده و مسئله زنان را یکی از مهمترین مرزبندی‌های بین آخوندها و مجاهدین می‌داند.
او چند کتاب نوشته است. «اسلام، زنان و برابری»، «زنان نیروی تغییر»، «زنان علیه بنیادگرایی» و «نه حجاب اجباری، نه دین اجباری، نه حکومت اجباری» از جمله تألیفات اوست.
او در سال ۱۳۷۳ در کنفرانسی در شهرداری اسلو هشدار داد که «بنیادگرایی به نخستین تهدید صلح در منطقه و جهان تبدیل شده است». در تیر ۱۳۷۵ در کنفرانس زنان نیروی تغییر در ارلزکورت لندن، زنان را پیشتاز جنبش برابری و نیروی اصلی توسعه، صلح و عدالت اجتماعی خواند و در اسفند ۱۳۹۱ در پاریس، زنان را به گسترش جبهه جهانی علیه بنیادگرایی و دیکتاتوری مذهبی فراخواند. او در ۹ اردیبهشت ۱۳۹۴ نیز در جلسه استماع کنگره آمریکا، رژیم ایران را منشأ اصلی بنیادگرایی اسلامی در منطقه و جهان معرفی کرد.
راه‌حل سوم و طرح ده ماده‌ای
در آذر ۱۳۸۳، مریم رجوی در مقر پارلمان اروپا در استراسبورگ «راه‌حل سوم» را برای بحران ایران مطرح کرد: نه سازش با رژیم آخوندی که سال‌ها توسط کشورهای غربی دنبال شده بود و نه جنگ خارجی، بلکه «تغییر رژیم توسط مردم و مقاومت ایران». او همچنین طرحی ده ماده‌ای برای ایران آزاد فردا ارائه کرده است.
کارزارهای بین‌المللی
در فاصله سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۲، برخی دولت‌ها در چارچوب سیاست مماشات و به درخواست ملایان و آخوند خاتمی، نام سازمان مجاهدین خلق ایران را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار دادند. مریم رجوی کارزاری گسترده در اروپا و آمریکا برای لغو این برچسب را هدایت کرد که در نهایت به خروج نام مجاهدین از فهرست سازمان‌های ممنوعه در انگلستان (۱۳۸۷)، خروج از فهرست تروریستی اتحادیه اروپا (۱۳۸۸)، رفع اتهام تروریستی در پرونده ۱۷ ژوئن توسط قاضی تحقیق ارشد فرانسه و لغو برچسب تروریستی در آمریکا (مهر ۱۳۹۱) انجامید.
پس از آن‌که دولت آمریکا در سال ۱۳۸۸ حفاظت از بیش از ۳هزار تن از اعضای مقاومت در اشرف را به دولت عراق منتقل کرد، این قرارگاه در سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۹۰ و ۱۳۹۲ مورد حمله خامنه‌ای و قاسم سلیمانی و با همدستی نوری مالکی قرار گرفت که بیش از صد کشته و بیش از هزار مجروح برجای گذاشت؛ کمپ لیبرتی نیز چندین بار هدف حملات موشکی قرار گرفت. مریم رجوی کارزاری بین‌المللی در دفاع از ساکنان اشرف را هدایت کرد که به صدور صدها بیانیه از سوی سازمان‌های مدافع حقوق‌بشر، گزارش‌های ارگان‌های وابسته به سازمان ملل، بیانیه‌های هزاران پارلمانتر و تصویب قانونی در آمریکا در سال ۱۳۹۴ انجامید. سرانجام انتقال امن و جمعی ساکنان اشرف از عراق به آلبانی و سایر کشورهای اروپایی در ۱۶ شهریور ۱۳۹۴ با موفقیت به پایان رسید.
دادخواهی قتل‌عام ۶۷ و افشای سیاست‌های رژیم
مریم رجوی در مرداد ۱۳۹۵ جنبش دادخواهی شهیدان قتل‌عام سال ۶۷ را اعلام کرد؛ جنبشی با خواست محاکمه همه آمران و عاملان این کشتار، انتشار اسامی و محل دفن قتل‌عام‌شدگان و افشای هویت تصمیم‌گیرندگان و مجریان آن. این جنبش به‌سرعت در داخل و خارج ایران گسترش یافت، موضوع قتل‌عام زندانیان سیاسی را پس از ۲۸ سال به موضوع روز جامعه ایران تبدیل کرد، سران رژیم را به شکستن سه دهه سکوت واداشت و محکومیت‌های بین‌المللی را در پی داشت. او همچنین از آغاز شیوع کرونا، پنهان‌کاری رژیم در آمار و ابعاد این بیماری و جلوگیری خامنه‌ای از واردات واکسن را در کنفرانس‌های متعدد افشا کرد.